Nhà Truyền Thống

Cuộc đời mỗi con người là phép cộng của những chuyến đi và sự trở về. Lúc trai tráng, chúng ta hối hả ra đi tìm những chân trời mới. Khi cuộc đời bóng ngả về chiều, bước chân mỏi mệt, nhiều người lại lặng lẽ quay về, mong tìm chút bình yên ở chính nơi họ đã ra đi. Nhưng dù kẻ ra đi hay người hồi cố hương thì những ngôi nhà bao giờ cũng là nơi khiến con người ta lưu luyến nhất. Bởi thế trong bước đường phóng phiếm của kẻ chót theo đòi văn bút, lòng người viết đôi khi chùng lại trước những ngôi nhà tường rêu, nhuốm màu thời gian mà câu chuyện về nó cũng như chủ nhân của nó nhiều khi cũng ly kỳ và đượm màu cổ tích.

Những ngôi nhà cổ không chỉ là những sản phẩm vật chất mà đôi khi nó còn vượt lên trên những giá trị vật chất thuần túy để trở thành những báu vật mang tính biểu tượng. Điểm đặc biệt của ngôi nhà này là ở chỗ vật liệu chủ yếu là chất liệu đá, ngôi nhà được xây theo lối nhà truyền thống của vùng đồng bằng Bắc Bộ với nhiều họa tiết hoa văn rất đặc sắc. Sỏi đá vô tri mà khi được thổi hồn từ bàn tay, khối óc của những nghệ sỹ nó bỗng trở nên sống động. Nét hoa văn, chạm trổ trên những phiến cẩm thạch như là những thứ "mật ước" mà người đời xưa gửi gắm cùng hậu thế. Và chính vì những thứ "mật mã nghệ thuật" đó mà mỗi người sau khi đến tham quan ngôi nhà đều có những giải mã theo cách của riêng mình. Và chính trong những giây phút ấy có những cuộc thông linh giữa hiện tại và quá khứ, giữa tiền nhân và hậu thế, giữa biến thiên và trường cửu...

Những ngôi nhà cổ, nơi tàng chứa những "mật mã văn hóa" vẫn đang chờ đợi sự thông hiểu của người đời sau. Và bước chân của những gã văn sỹ như tôi đến những ngôi nhà cổ chỉ là muôn trong một. Nẻo về quá khứ bao giờ cũng bí ẩn, rộng dài và hun hút. Trong cuộc dạo chơi về quá khứ trong tiết xuân này, không biết có kẻ tri âm nào nặng lòng hoài cựu như tôi.