Top 10 đặc sản Phú Thọ - Món ngon độc lạ trên vùng đất nguồn cội khiến thực khách xuyến xao

Bánh tai Phú Thọ có hình dáng cong cong, thuôn dài giống chiếc tai heo nên được gọi bằng cái tên dân dã này. Món bánh được làm từ thịt lợn tẩm gia vị, bọc trong lớp bột gạo tẻ rồi đem hấp chín, tạo nên hương vị thơm ngon đặc trưng.

Ngoài tên gọi bánh tai heo, người dân địa phương còn gọi đây là bánh hòn – một đặc sản Phú Thọ nổi tiếng. Trước kia, bánh thường được nặn giống hình con trai, về sau được làm dài hơn, mỏng hơn và hơi cong cong như chiếc tai. Chính sự mộc mạc trong hình dáng cùng hương vị đậm đà đã khiến bánh tai trở thành món ăn gắn liền với đất Tổ, được nhiều du khách yêu thích khi ghé thăm.

Thịt chua Phú Thọ là một món ăn đặc sản miền Bắc, gắn liền với người dân tộc Mường, mang hương vị độc đáo khó lẫn. Nguyên liệu chính thường là thịt ba chỉ và thịt nạc vai, được tẩm ướp rồi lên men theo công thức truyền thống, tạo nên vị chua thanh đặc trưng.

Ngon nhất phải kể đến thịt chua Thanh Sơn, nơi lợn được nuôi bằng rau củ và trái cây rừng nên thịt thơm ngọt tự nhiên. Khi thưởng thức, người ta thường ăn kèm lá sung, lá đinh lăng, chấm với tương ớt, vừa lạ miệng vừa hợp để làm món nhậu cùng bia lạnh. Với những ai thích cảm giác giòn sần sật, thịt chua bì là lựa chọn lý tưởng.

Công thức chế biến vẫn giữ nguyên nét truyền thống của người Mường, chỉ khác ở tỷ lệ bì được tăng thêm để phù hợp khẩu vị đa dạng của thực khách. Chính sự sáng tạo này đã giúp món thịt chua trở thành một trong những đặc sản Phú Thọ được nhiều người yêu thích.

Củ trám là loại củ thường được trồng nhiều tại Phú Thọ, thu hoạch vào khoảng tháng 5, tháng 6 âm lịch hàng năm. Củ trám có hình bầu dục được chia làm hai loại là trám đen và trám chua. Trám om kho cá từ lâu đã là một món ăn đặc sản, được nhiều khách du lịch ưa thích khi đến với Phú Thọ. Vị chua vị đậm của tương, của cá khi kho sẽ ngấm hết vào củ trám làm cho trám giảm độ chua thay vào đó là vị ngọt vị béo. Món cá ăn không thường sẽ bị ngấy, nhưng khi có cá ăn cùng sẽ được cân bằng lại, tạo nên một món ăn độc đáo khó quên. Vào những ngày mùa đông lành lạnh, được ăn một bát cơm trắng nóng hổi bên nồi trám om kho cá thì đúng là không còn gì bằng.

Điều tạo nên màu sắc, hương vị đặc trưng bánh nẳng chính là nhờ công đoạn ngâm gạo với nước tro. Để cân đối tỷ lệ gạo, nước phù hợp đòi hỏi phải là người có kinh nghiệm tay nghề lâu năm, nếu không bánh sẽ bị hăng, màu không đẹp. Gạo đã được ngâm kỹ vớt ra để ráo nước. Đem gạo gói trong lá dong tươi. Những chiếc bánh nẳng thành phẩm chỉ dài hơn một gang tay được quấn dây cẩn thận. Bánh Nẳng đằm sâu trong mật mía sánh mịn. Nhìn chiếc bánh đơn sơ là vậy nhưng khi hỏi về cách làm bánh mới thấy được sự kỳ công của các bà, các mẹ ở vùng quê trung du đất Tổ. Người làng Dòng phải leo lên trên triền đồi chặt các loại cây như thừng mực, gió rừng, núc nác, cỏ tranh… đem về đốt lấy tro. Nước tro được gạn lọc cẩn thận đem ngâm với gạo nếp.

Bánh cuốn Lâm Lợi – một trong những đặc sản Phú Thọ nổi tiếng – hấp dẫn thực khách bởi sự kết hợp hài hòa giữa bánh cuốn nóng hổi, nem rán giòn rụm và đậu phụ vàng ươm. Điểm nhấn tạo nên thương hiệu chính là bát nước chấm chua ngọt pha chế theo công thức riêng, ăn kèm cùng đu đủ, su hào, cà rốt muối, mang đến hương vị đậm đà khó quên.

Không chỉ có bánh cuốn mềm mịn, thực khách còn được thưởng thức chả thịt nướng trên than hoa, vừa dai vừa mềm, cùng rau sống tươi ngon, sạch sẽ. Một suất đầy đủ chỉ khoảng 30 nghìn đồng, vừa hợp lý vừa chất lượng, xứng đáng góp mặt trong danh sách những đặc sản Việt Nam mà du khách không nên bỏ lỡ khi về thăm đất Tổ.

Hồng Bạch Hạc từ lâu đã trở thành món đặc sản được nhiều người gần xa biết đến đặc biệt mỗi dịp Trung thu về. Hồng Hạc Trì có nguồn gốc ở xã Bạch Hạc (nay là phường Bạch Hạc, thành phố Việt Trì, Phú Thọ). Loại quả này còn được gọi là hồng Bạch Hạc. Đây là giống quả quý hiếm và là một trong những loại quả ngày xưa đem cung tiến các vua Hùng.

Ngày nay, loại quả này đã có thương hiệu được cả nước biết đến. Hồng Hạc Trì đặc biệt không có hạt, dáng quả thuôn dài, chia bốn. Khi chín, quả có màu vàng tươi, thịt vàng sậm, ăn giòn, ngọt dịu, thơm mát. Hương vị đó của loại hồng này rất đặc biệt mà các loại khác khó sánh được. Hồng chín và được thu hoạch vào dúng dịp tết trung thu.

Rau sắn là loại rau sau khi để ủ 2-3 ngày để rau đủ chua là có thể chế biến thành nhiều món ăn vừa ngon vừa lạ miệng như rau sắn xào, rau sắn nấu tép, rau sắn nấu canh cua, cá... Người Phú Thọ thường nấu rau sắn ngâm chua với móng giò heo, ninh lâu chút cho móng giò và rau sắn chín nhừ có màu vàng óng của rau sắn, miếng móng giò béo ngậy. Món rau sắn móng giò này một khi đã thưởng thức bạn sẽ không bao giờ quên. Canh rau sắn nấu cá là món ăn mộc mạc, đơn sơ mà thắm đượm tình người của vùng đất trung du Phú Thọ. Canh rau sắn có mùi thơm nồng đặc trưng, vị bùi bùi, chua chua của rau sắn, ngọt đậm đà của cá tươi... là món ăn rất phù hợp với những ngày thời tiết nóng nực.

Cọ ỏm Phú Thọ vốn được biết đến với hình ảnh rừng cọ, đồi chè xen lẫn núi đồi xanh mướt. Cọ không chỉ là đặc trưng của vùng đất tổ bởi những tán lá xanh tròn, tản rộng dùng lợp nhà mà quả của loài cây này còn được chế biến thành món ăn cực kì thú vị. Quả cọ ỏm ăn mềm, thơm, có vị béo ngậy hấp dẫn. Tuy nhiên không phải lúc nào cũng ăn được cọ ngon, bởi trong cả rừng cọ thì cũng chỉ có một số cây cho quả có vị béo ngậy mà không chát thôi. Và cọ cũng là một loại quả kì lạ vì chỉ ăn ngon khi "ỏm", vì phải bỏ quả cọ vào nồi nước vừa sôi tới và ỏm như thế thì cọ mới mềm, nếu không bạn càng đun chúng sẽ càng cứng và ăn sẽ không ngon chút nào!

Cơm nắm lá cọ là món ăn đặc biệt gắn liền với mảnh đất Phù Ninh, Phú Thọ. Cơm nắm lá cọ mang đượm hồn quê. Ngày nay cơm nắm lá cọ đã trở thành đặc sản nổi tiếng có mặt trong nhà hàng cao cấp.

Muốn cho cơm nắm được ngon, người ta chọn loại gạo tẻ ngon, khi nấu chín cơm trắng dẻo, không bị nhão. Chuẩn bị lá cọ xanh, sạch xơi cơm trải đều ra và bắt đầu cuộn đều lại như cuộn nem, vừa cuộn vừa ép thật chặt thành hình trụ, thái lát mỏng như xát bánh chưng...Người ta có thể cho thêm muối lạc, muối vừng giữa miếng cơm nắm. Bạn có thể dùng mo cau thấy thế lá có khi nắm cơm. 

Trên đất nước Việt Nam có rất nhiều vùng trồng bưởi, nhưng trái bưởi Đoan Hùng đã giành cho mình một hình ảnh và thương hiệu riêng. Loại bưởi này có vị ngọt thanh của vùng trung du và đặc biệt nó chỉ trọn vị khi trồng trên mảnh đất Chí Đám, Đoan Hùng.

Bưởi Đoan Hùng có quả hình cầu dẹt, chín màu vàng sáng, cùi mỏng, múi ráo, tôm mọng nước, màu trắng ngà, ăn ngọt mát, mùi thơm đặc trưng. Giống bưởi nối tiếng này đã được bảo hộ tên gọi xuất xứ và được Nhà nước bảo hộ vô thời hạn tại quyết định số 73/QĐ-SHTT. Bưởi Đoan Hùng từ lâu đã có một thương hiệu riêng, khó có thể nào lay chuyển được. Đây cũng là đặc sản Phú Thọ làm quà được rất nhiều người lựa chọn từ lâu.